Kort antwoord: een sjoelbak maakt u glad door het speelveld eerst stofvrij te poetsen met een droge wollen doek en daarna een klein beetje sjoelpoeder, aardappelzetmeel of talkpoeder over de baan te strooien. Speel een paar rondes: de stenen verdelen het poeder vanzelf. Alleen bij onbehandeld, uitgedroogd hout brengt u eerst een flinterdun laagje bijenwas aan en poetst u dat volledig uit.
Rond Sinterklaas en de kerstdagen komt de sjoelbak weer van zolder, en dan blijken de stenen halverwege te blijven steken. Meestal ligt dat niet aan de bak zelf, maar aan stof, vocht of een vettige laag op het hout. Met de stappen hieronder glijden de stenen weer soepel naar de poortjes.
Stap 1: maak de sjoelbak stofvrij
Fijn stof werkt als een rem. Wrijf het speelveld en de poortjes stevig uit met een droge wollen doek, in de lengterichting van de bak. Zit er vuil of een plakkerige laag op, gebruik dan een licht vochtige doek en droog direct na. Gebruik geen schoonmaakmiddelen: die kunnen de lak of het hout aantasten en laten vaak een stroeve film achter.
Stap 2: sjoelpoeder, aardappelzetmeel of talkpoeder
Een paar snufjes poeder werken als kleine kogellagertjes onder de stenen. Er is speciaal sjoelpoeder, maar aardappelzetmeel uit de keukenkast of talkpoeder werkt vrijwel hetzelfde.
- Strooi een heel klein beetje over het eerste deel van de baan.
- Speel een paar rondes; de stenen verdelen het poeder gelijkmatig.
- Te veel poeder? Veeg het overtollige weg met een droge doek, anders worden de stenen juist geremd.
Sjoelbak glad maken met bijenwas: wanneer wel en wanneer niet
Bijenwas is geen wondermiddel voor elke sjoelbak. Het verschil zit in de afwerking van het speelveld:
- Gelakte sjoelbak (glanzend speelveld, de meeste nieuwe bakken): geen was gebruiken. Was op lak blijft liggen, wordt vettig en maakt de baan juist trager. Poetsen en poeder is genoeg.
- Onbehandeld of uitgedroogd hout (dof, ruw, oude bakken): hier helpt een flinterdun laagje bijenwas om de houtvezels te sluiten.
Zo pakt u dat aan:
- Breng een heel kleine hoeveelheid kleurloze boenwas aan met een zachte doek, in de lengterichting.
- Laat 15 minuten intrekken.
- Poets alles stevig uit met een schone wollen doek tot het hout niet meer vettig aanvoelt.
- Laat de bak een nacht staan en gebruik daarna een snufje poeder.
Meer over het onderhoud van hout met bijenwas leest u in hout behandelen met bijenwas.
Bloem, peper, olie of meubelspray?
- Bloem: werkt een beetje, maar klontert bij vocht en wordt snel plakkerig. Aardappelzetmeel is fijner en blijft beter glijden.
- Peper: wordt als oma-tip genoemd, maar de korrels zijn grof en ongelijk. De stenen springen eerder dan dat ze glijden, en het maakt de bak vuil.
- Olie: trekt in het hout, wordt kleverig en houdt stof vast. Niet doen.
- Meubelspray of siliconenspray: geeft even glans, maar laat een vettige laag achter waardoor de bak na korte tijd stroever wordt.
- Zand of schuurmiddel: nooit gebruiken; dat geeft blijvende krassen.
Vergeet de sjoelstenen niet
Vette vingers maken de onderkant van de stenen plakkerig. Wrijf de stenen schoon met een droge doek en laat ze niet in een vochtige ruimte liggen. Een steen met een beschadigde rand schuurt over de baan; zo’n steen kunt u beter vervangen.
Krassen en een stroeve, oude bak herstellen
Helpt poetsen niet meer, dan kunt u het speelveld licht opschuren met fijn schuurpapier (korrel 240 of fijner), altijd met de houtnerf mee. Maak de bak daarna volledig stofvrij. Is het speelveld oorspronkelijk gelakt, dan brengt u een nieuwe dunne laklaag aan. Is het onbehandeld hout, dan werkt u het af met een dun laagje bijenwas zoals hierboven beschreven.
Sjoelbak goed opbergen
- Bewaar de bak rechtop of plat op een droge plek, niet in een vochtige schuur of naast de verwarming. Zo trekt het hout niet krom.
- Gebruik een hoes of laken tegen stof en zonlicht.
- Bewaar de stenen in een stoffen zak, apart van de bak.
Veelgestelde vragen over sjoelbak glad maken
Hoe maak je een sjoelbak weer glad?
Poets het speelveld stofvrij met een droge wollen doek en strooi er een klein beetje sjoelpoeder, aardappelzetmeel of talkpoeder over. Speel een paar rondes zodat het poeder zich verdeelt.
Is bijenwas goed voor een sjoelbak?
Alleen voor onbehandeld of uitgedroogd hout, in een flinterdunne laag die u volledig uitpoetst. Op een gelakte sjoelbak maakt was de baan juist vettig en trager.
Kan ik talkpoeder gebruiken op een sjoelbak?
Ja, talkpoeder werkt vrijwel hetzelfde als sjoelpoeder of aardappelzetmeel. Gebruik een klein beetje en veeg het overtollige weg.
Waarom glijden mijn sjoelstenen niet meer?
Meestal door stof op de baan, vocht in het hout of een vettige laag van meubelspray of vingers. Maak bak en stenen schoon en gebruik daarna een snufje poeder.
Helpt peper om een sjoelbak glad te maken?
Niet echt. Peperkorrels zijn grof en ongelijk, waardoor de stenen springen en de bak vuil wordt. Aardappelzetmeel of sjoelpoeder werkt beter.
